Traktor Kontrol S4 Mk3 İncelemesi | Traktor İçin En İyisi
İlk İzlenimler / Kurulum
Traktor Kontrol S4 Mk3, üzerinde sade etiketler bulunan düz siyah bir kutu içerisinde geliyor ve içindeki siyah polistiren dolgu malzemesi, en başından itibaren şıklık ve kalite hissi veriyor.
(Siyah) USB ve adaptör kabloları, ana kutunun içerisindeki başka bir kutuda yer alıyor. Ünite polietilen bir poşet içerisinde sunuluyor ve Native Instruments web sitesinden indirebileceğiniz, Native Access adlı yönetim uygulaması üzerinden kullanılan yazılım (Traktor Pro 3) için seri numarasını içeren bir zarf bulunuyor.
Kurulum süreci, cihaz takıldığında Traktor Kontrol S4 Mk3’ü otomatik olarak tanıyan yazılım sayesinde oldukça kolay ilerliyor. Güç bağlantısını yaptıktan, aktif hoparlörlerinizi veya amfi ve hoparlör sisteminizi arkadaki ana çıkışlardan birine bağladıktan ve kulaklığınızı ön taraftaki 1/8″ veya 1/4″ soketlerden birine taktıktan sonra kullanmaya hazırsınız.
Ünitenin kendisi, kendisinden önceki popüler Kontrol S4 Mk2'den büyük bir kopuş sergilemiyor; kabaca aynı yerleşime ve boyuta sahip, bu nedenle küçük ve bütçe dostu controller'lar ile birçok üreticinin bu fiyat bandında sunduğu daha büyük üniteler arasındaki o boşluğa tam oturuyor: Kullanımı kolay olacak kadar büyük, taşınması zorlaşacak kadar değil.
S4 Mk1 ve 2'nin boyutunun bu tür bir controller için oldukça ideal olduğunu her zaman düşünmüştük ve bu model için de aynı fikirdeyiz. Gövdesi hala plastik olsa da, S4 Mk1/2'den daha şık duruyor (mikser bölümünün parlak yüzeyi artık deck alanlarıyla aynı mat dokuya sahip) ve yapı kalitesi güven veriyor.
Büyük bir değişiklik ise, önceki ünitenin ayna görüntüsü yerleşiminin aksine, deck'lerin artık birbirinden bağımsız üniteler gibi konumlandırılmış olması. Piyasanın yönelimi bu yönde oldu ve biz de bunu tercih ediyoruz. Deck'ler S4 Mk1/2'ye göre biraz daha geniş, buna bağlı olarak mikser bölümü ise biraz daha daralmış.
Bir diğer büyük ve olumlu değişiklik ise jogwheel'ların önemli ölçüde büyümesi ve tempo fader'larının bunlara engel olmayacak şekilde controller'ın daha aşağısına taşınmış olması.
Kullanım
En başından itibaren Kontrol S4 Mk3'ü kullanmayı oldukça eğlenceli bulduk. Sizi başında tutacak kadar yeterli yeniliğe sahip, ancak hayal edebileceğiniz her şeyi üzerine yığmamış olması anlamında da iyi düşünülmüş bir controller; tasarımcıların, Traktor kullanıcılarının pek ilgisini çekmeyecek özellikleri ayıklarken, Traktor'un geleneksel güçlü yanları etrafındaki özellikleri belirginleştirmek için çok çalıştıklarını hissediyorsunuz. Şimdi üniteye bir göz atalım ve bu özelliklerden bazılarını inceleyelim…
Deck'ler ve Transport
Deck'ler artık motorlu ve bu boyuttaki bir DJ controller'da bir ilk olmanın yanı sıra, gerçek bir pikapmış gibi davranma iddiasını da bir kenara bırakıyorlar; yani burada slipmat veya sahte plaklar yok, sadece "TT" düğmesine basana ve dönmeye başlayana kadar oldukça standart görünen jogwheel'lar var! Her şey oldukça akıcı ve başarılı bir şekilde uygulanmış.
Her deck, (ister fiziksel olarak dönsün ister statik modda olsun) "dönüp dönmediğini" gösteren bir LED ışık halkasına sahip. LED ışığı, her bir taraf üzerinden kontrol edilebilen iki deck'ten hangisinin aktif olduğuna bağlı olarak mavi veya turuncu yanıyor; her jogwheel için bir çift "deck select" düğmesi bulunuyor.
S4 Mk1/2'nin aksine, bunların mekanik üst kısımlara sahip olmadığını belirtmekte fayda var; dokunup dokunmadığınızı, çoğu diğer jogwheel'da olduğu gibi dokunmaya duyarlı elektriksel bir sistem aracılığıyla algılıyorlar. Kenarlar, dokunsal bir kauçuk kaplamaya sahip ve scratch atmaktan ziyade "nudge" işlemleri için kullanılıyor.
Jog'larla ilgili güzel bir detay ise, "Jog" düğmesini basılı tutup jogwheel'ı saat yönünde çevirdiğinizde sertliği (tension) artırabilmeniz, saat yönünün tersine çevirdiğinizde ise tam tersi etkiyi elde edebilmenizdir.
Transport düğmeleri piyasa trendlerini takip ederek artık büyük, dikey olarak hizalanmış ve her deck'in sol alt kısmına yerleştirilmiş. Flux (diğer adıyla "Slip") modunu açıp kapatmak ve çalan sesi geri sarmak (reverse) veya "censor" (reverse artı slip) yapmak için iki "transport kontrolü" bulunuyor.
Deck başına diğer deck/transport kontrolleri şunları içeriyor: bir "Grid" düğmesi (basılı tutup jog'u çevirerek aktif parçadaki beatgrid'i kaydırabilirsiniz); bir "sync" düğmesi (shift tuşuna basılarak aktif edilen ve pitch fader'larını devre dışı bırakan bir kilit özelliğiyle birlikte); bir "master" düğmesi; loop kontrolleri, ekran, pad'ler ve pad kontrolleri için ayrılmış alanlar (bunlara ayrıca değineceğiz).
Peki ya şu "Haptic Drive" modu? Akıllı telefonlarda kullanılan haptik geri bildirim gibi, fiziksel bir "tepki" (kick) hissi veriyor. Şu anda jogwheel'ları kullanırken loop ve cue noktalarının başlangıç yerlerini göstermek için kullanılıyor.
Ve bu gerçekten güzel! Bizi müziğe fiziksel olarak bağlayan her şey bizim için iyidir (birçok kişinin S5 ve S8'deki "tuşa basma" tarzı DJ'likte zorlanmasının nedeni de buydu) ve motorlu jogwheel'larla birlikte bu özellik, S4 Mk3'ün deck'lerinde çalmayı çok eğlenceli hale getiriyor.
Mikser
Mikser bölümü sade ve mantıklı; ayrıca artık sol iki ve sağ iki kanal arasında bir boşluk bulunmuyor. Ana dört kanalın sağında, çıkış ses seviyelerini kontrol eden beşinci bir "şerit" mevcut; bu da öncesine göre daha "standart" hissettiriyor ve bu durum hoşumuza gitti.
Fader'lar "carbon protect" (bunun ne anlama geldiğinden ben de emin değilim) özelliğine sahip ve alışılagelmiş daha yumuşak crossfader ile daha sert upfader'lar eşliğinde iyi bir his veriyor. Crossfader ataması ve eğrisi (üç seçenek), ünitenin ön tarafındaki küçük düğmelerle kontrol ediliyor.
Her deck, kulaklık dinlemesi (cueing) için bir Cue düğmesine sahip ve birden fazla cue aynı anda seçilebiliyor. EQ'lar low, mid ve high şeklinde; EQ tipi ise yazılımdaki tercihler (preferences) bölümünden seçilebiliyor.
Her kanalın üst kısmında, o kanaldaki sol veya sağ FX ünitesini (veya her ikisini) aktif etmek için iki düğme ve bunların üzerinde ise o kanalın gain kontrolü yer alıyor.
Önceki S4'lere göre buradaki büyük bir iyileştirme, her kanalın üst kısmındaki harici kanal geçişlerinin basitliğidir. C ve D kanalları, dahili Traktor kanalı yerine harici line/mic (S4 Mk3'te iki mikrofon girişi bulunur) girişlerini bu kanallara yönlendirmenize olanak tanırken; A ve B kanalları ise her kanal için bir line/phono girişi seçmenize imkan verir.
Kullanımı oldukça basit ve harici girişleri seçmek için yazılımdaki konfigürasyon paneline dalma zahmetinden kurtarıyor. Ancak bu yazının yazıldığı sırada, harici girişleri kullanabilmek için ünitenin Traktor çalışır durumdayken dizüstü bilgisayarınıza bağlı olması gerekiyor; diğer bir deyişle, gerçek bir standalone (bağımsız çalışma) özelliği bulunmuyor.
Dizüstü bilgisayarınız çökerse ve müziğin devam etmesi için basit, harici bir "thru" kaynağı kullanmak isterseniz bu durum pek iyi değil. Söylentilere göre, gerçek standalone özelliği bir firmware güncellemesiyle gelecek, ki bu kesinlikle memnuniyetle karşılanacaktır.
Ayrıca, DJ'ler yazılım kanallarını line/phono girişleriyle paylaşmaya alışkın olsalar da, mikrofonların da müzik kanalları üzerinden yönlendirilmesi kısıtlayıcı hissettiriyor; mikser kanallarını işgal etmeyen ayrı, harici mikrofon kanalları görmeyi tercih ederdik.
Yine de tüm bunların iyi bir yanı, tüm line, phono ve mikrofon girişlerinin, tıpkı dahili yazılım girişleriymiş gibi Traktor'un tüm EQ ve efektleri üzerinden yönlendirilmesidir.
Mixer FX
Yeni Mixer FX, yeni Traktor Pro 3 yazılımının ve dolayısıyla bu amiral gemisi controller'ın öne çıkan özelliklerinden biridir. Her kanalın ana EQ'larının altında, orta noktada tık sesi (mid-click) veren daha büyük, tek bir knob bulunur; bunu sola çevirmek seçilen efektin bir "versiyonunu", sağa çevirmek ise başka bir versiyonunu verir. Ayrıca, her birinin bir açma/kapama düğmesi vardır.
Elbette bu, geleneksel olarak "tek knob'lu filtre" (one-knob filter) için kullanılır; özellikle performansın en heyecanlı anında miks sırasında kullanım kolaylığı nedeniyle, mikserlerdeki ve DJ yazılımlarındaki daha gelişmiş filtreleme seçeneklerinin yerini neredeyse tamamen almıştır. Filtre burada, tam olması gerektiği gibi yerini almış; ancak bunun yerine seçebileceğiniz dört farklı efekt için dört düğme daha mevcut, bu da bu knob'lar için toplamda beş seçenek sunuyor.
Tercihler (preferences) kısmından istediğiniz dördünü seçersiniz ve bunlar "her zaman orada" olur: Ek seçenekler arasında Reverb, Dual Delay, Noise (yeni olanlardan biri ve biz buna bayıldık), Time Gater, Flanger, Barber Pole, Dotted Delay ve Crush yer alıyor.
Hepsinin sesi harika ve açıkçası efektlerin bu şekilde basitleştirilmesi çoktan yapılması gereken bir şeydi; geçmişte yazılım efektlerinin tüm seçenekleri ve menüleri arasında boğulmuş olabilecek DJ'lerin parmak uçlarına harika tınılı efektler getiriyor.
Ancak daha da iyisi var: Bir efekt numarasını basılı tutup ardından efektin açma/kapama düğmesine basarak, o Mixer efektini SADECE o kanala atayabilirsiniz. Dört kanalın her birinde farklı bir efekte sahip olmak gayet mümkün. İşte BU, bizim sevdiğimiz türden bir efekt inovasyonu: pratik ve kullanışlı.
Pad'ler
Performance pad'ler, her deck'in altında dörde iki (4x2) şeklinde dizilerek günümüzdeki çoğu controller'da bulunan standart yerleşimi benimsiyor. Bazı modellerdekine göre biraz daha küçük olsalar da rahat kullanım için yeterince büyükler. Transport kontrolleri gibi, bu pad'lerin de tatmin edici bir "tık" sesi var ve tamamen RGB aydınlatmalıar.
Traktor Pro 3 yazılımı ve Kontrol S4 Mk3, diğer donanım/yazılım kombinasyonlarında bulunan bazı daha modern ve (kimilerine göre) gösterişli pad özelliklerini bir kenara bırakarak; hotcue'lara, sample'lara ve Stems'e odaklanıyor.
Hotcue'lar beklendiği gibi çalışıyor: Bir yuvaya dokunmak oraya bir hotcue kaydeder, shift tuşuna basılı tutup pad'e tekrar dokunmak ise onu siler. Aktif bir loop içerisindeyseniz, loop'u bir pad'e kaydedebilirsiniz; bu durumda pad'e bastığınızda o loop aktifleşir. Hotcue'lar mavi, loop'lar ise yeşil renkte "kaydedilir". Yeni bir parça yüklendiğinde, birinci pad'de beyaz renkli otomatik bir hotcue oluşturulur ve bunu istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Elbette bu noktalar, gelecekte kullanabilmeniz için parça ile birlikte kaydedilir.
Sample düğmesi, yüklü olan Remix Set'leri kontrol etmenizi sağlar; üstteki dört pad'i kullanarak aktif yuvaları tetikleyebilir, ayrıca her bir ses için ses seviyesini ve filtreyi ayarlayabilirsiniz (bu konudaki demoyu videoda daha detaylı bir şekilde gösteriyorum).
Ayrıca basitleştirilmiş bir "sequence" fonksiyonu da mevcut; kayıt (record) düğmesine basarak, yüklü olan Sample Deck sample'larını kullanarak bir patern çalabilirsiniz; bu patern otomatik olarak quantize edilir ve loop'a alınır. Yine bu konuyu ayrı bir videoda ele alıyoruz, ancak kullanımının oldukça eğlenceli olduğunu söylemekle yetinelim.
Tabii ki, sample düğmesini ve dört yuvayı ident'ler, DJ drop'ları gibi sık kullanılan sesleri tetiklemek için çok kolay bir yol olarak da kullanabilirsiniz. Ancak önceki S4'te olduğu gibi bir Loop Recorder bulunmadığını belirtmekte fayda var.
Görünen o ki Native Instruments, prodüktörlerin parçalarını dört ana bileşen (davul, bas, melodi, vokal) halinde yayınlamasına ve DJ'lerin bu kısımları miks içinde kontrol etmesine olanak tanıyan, öncülük ettiği açık dosya formatı Stems'i desteklemeye devam ediyor; çünkü S4'te gerçekten bir Stems düğmesi bulunuyor.
Bu düğme, yüklü bir Stems dosyasını pad'ler aracılığıyla kontrol etmenizi sağlar; her bir parça içindeki her bir "stem" için canlı/sessiz (live/mute) özelliğini kullanabilir, ses seviyesini ve filtreyi ayarlayabilirsiniz. Her zaman olduğu gibi, parçayı gözünüzde canlandırmanıza yardımcı olması için waveform üzerinde dört stem'in tamamını görebilirsiniz. Stems'i seviyoruz ve zamanla yaygınlaşmasını umuyoruz. Pad renklerinin waveform üzerindeki stem renkleriyle eşleşmesi de hoş bir detay.
Loop Kontrolü
İki adet enkoder, aralarında isteyebileceğiniz tüm loop kontrolünü size sunuyor. Traktor'un loop sistemi sıkı ve isabetlidir. Çiftin sağındaki enkoder (her deck'teki ekranın sağında bulunur) loop uzunluğunu seçer ve loop'u açıp kapatır.
Soldaki enkoder ise "move" (taşıma) işlevini görür; bu, o loop uzunluğuna karşılık gelen beat ve bar yapısı içindeki konumunuzu korurken, o an seçili olan loop uzunluğu adımlarıyla parça içinde ilerlemenizi sağlar. Temelde, parça içinde istediğiniz yere zıplayabilirsiniz ve kulağa "ritimde" (on beat) gelecektir; eğer bir loop çalışıyorsa, tüm loop sizinle birlikte hareket eder. Techno DJ'leri bunu haklı bir sebeple çok sever ve Traktor bunu herkesten daha iyi yapar. Daha önce belirtildiği gibi, pad'ler hotcue modundayken bir pad'e dokunmak, aktif bir loop'u o pad'e kaydedecektir.
Ekranlar
Ekranlar küçüktür ve dokunmatik değildir, ancak net ve kullanışlıdırlar. BPM, parça süresi, seçili olan loop uzunluğu, key (anahtar) ve Stems veya Remix Sets modundayken filtre/ses seviyelerini gösterirler.
Ayrıca parça içindeki mevcut konumu, loop giriş/çıkış noktalarınızı ve kaydedilmiş hotcue ile loop konumlarını gösteren küçük waveform'lara sahiptirler. Bu waveform'lar, monokrom olmalarına rağmen şaşırtıcı derecede detaylı ve kullanışlıdır. Bazıları ekranları diğerlerinden daha fazla kullanacak olsa da, bunların iyi uygulandığını ve şaşırtıcı bir şekilde düşündüğümüzden daha fazla kullandığımızı düşünüyoruz.
FX Üniteleri
Her jogwheel'ın üzerinde, her ünite için wet/dry kontrolü ve her birinin ilgili düğmeleri olan üç parametre knob'u bulunan "standart" yazılım efekti kontrolleri yer alır. Efektleri nasıl yapılandırdığınıza bağlı olarak (her ünite için üç tekli efekt veya tek bir efekt üzerinde derinlemesine kontrol) bu knob'lar ve düğmeler farklı işlevler görür, ancak ilki her zaman wet/dry'dır. Her zaman olduğu gibi aynı şekilde çalışıyorlar; ancak o Mixer FX'ler nedeniyle eskisinden daha az kullanılacaklarını tahmin ediyoruz...
Kütüphane Kontrolleri
Tekil kütüphane bölümü artık yok; bunun yerine her deck için bir enkoder ve dört düğmeden oluşan bir kontrol seti var. En büyük düğme (enkoderin altındaki), yazılımda kütüphane görünümü ile performans görünümü arasında geçiş yapar; bu da iyi bir şey çünkü Traktor oldukça kalabalık görünebilir.
Enkoder knob'u ile o an seçili olan parçayı ön dinlemek (preview) için bir düğme bulunur; düğmeyi basılı tutup enkoderi çevirerek parçayı çalabilir ve içinde gezinebilirsiniz (scrub). Parça daha sonra kulaklığınızda otomatik olarak çalar. Hızlı, kolay ve çok kullanışlıdır.
Basılı tutulduğunda kullanılan bir diğer düğme, favori klasörleriniz veya soldaki tüm dosya ağacı arasında geçiş yapmanızı sağlar; son düğme ise hazırlık klasörünüze parça eklemenizi veya çıkarmanızı sağlar – yine, oldukça kullanışlı özellikler. Yüklemeye hazır olduğunuzda, enkodere basmak parçayı o taraftaki seçili deck'e yükler.
Girişler ve Çıkışlar
S4 Mk3'ün mevcut giriş ve çıkışlarında iyileştirmeler yapılmış. Ünitenin ön tarafında Mic D için ikili XLR ve 1/4″ jack mikrofon soketinin yanı sıra 1/4″ ve artık bir de 1/8″ kulaklık soketi bulunuyor.
Arka tarafta ana çıkışlar (RCA ve XLR), booth çıkışı (1/4″ balanslı jacklar), dört adet RCA girişi (2x line, 2x phono/line), Mic C (1/4″ jack), USB giriş/çıkış, bir topraklama kutbu ve güç girişi yer alıyor. XLR çıkışları burada dikkat çekici bir eklenti, ancak Midi DIN soketinin kaldırıldığını da belirtmekte fayda var.
Sonuç
Kontrol S4 Mk1 ve ardından Mk2'nin ne kadar popüler olduğunu ve Traktor'un bunca yıl önce yenilikçi controller DJ'liğinde nasıl öncülük ettiğini unutmak kolaydır. Traktor Kontrol S4 Mk3 size bunu (kelimenin tam anlamıyla) bir sarsıntıyla hatırlatıyor.
Motorlu jog'lar inanılmaz eğlenceli. Haptik geri bildirim merak uyandırıcı ama gelecek vadediyor. Ekranlar memnuniyetle karşılanan bir eklenti. Ses kartı harika ve Traktor Pro 3 yazılımındaki iyileştirmelerden de faydalanıyor.
Eksiklikleri mi? DJ'ler arası kolay geçişler için çift USB girişli çift ses kartı görmek isterdik; ayrıca mevcut gerçek standalone (ya da en azından bir Aux through) eksikliği de ideal değil.
Bununla birlikte bu ünite, pek çok açıdan ciddi hobi kullanıcıları için mükemmel bir controller; farklı olmaktan korkmayan ancak kullanımı müthiş derecede eğlenceli kalmayı başaran bir DJ çözümü.
Sadece bir controller olmaktan korkmayan bir cihaz bu. Club ekipmanı ya da pikap olmaya çalışmıyor; her ne kadar isterseniz tüm bunları ona bağlayabilseniz de.
Bir çantaya atılabilecek kadar küçük, ancak ihtiyaç duyabileceğiniz hemen hemen tüm özellikleri barındıracak kadar büyük olan bu cihaz, Traktor Pro 3 için piyasadaki en iyi controller; bu da demek oluyor ki eğer bir Traktor hayranıysanız, almanız gereken cihaz budur.
Ayrıca Ankara DJ Akademi olan OXODJ Academy olarak eğitimlerimizde Controller’lar, Standalone ve her kategorideki cihaz ile birebir ve yüz yüze dersler işlemekteyiz. Bu da sizi piyasada denk gelebileceğiniz tüm cihazlara hazırlamaktadır. Eğitimlerimiz ile ilgilenirseniz sayfamıza göz atmayı unutmayın.